Home / status podejrzanego

Podejrzany

Za podejrzanego uważa się osobę, co do której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów albo której bez wydania takiego postanowienia postanowiono zarzuty w związku z przesłuchaniem w charakterze podejrzanego. Oskarżonym jest natomiast osoba, przeciwko której wniesiono do sądu akt oskarżenia. Dopóki jesteś podejrzanym, twoją sprawą zajmuje się prokuratura. Od momentu wniesienia do sądu aktu oskarżenia postępowanie toczy się już przed sądem.

Jako podejrzany jesteś stroną postępowania przygotowawczego i przysługuje ci z tego tytułu szereg uprawnień. Masz prawo do składania wyjaśnień, możesz jednak, bez podania powodów, odmówić odpowiedzi na poszczególne pytania lub w ogóle odmówić składania wyjaśnień. Od momentu przedstawienia zarzutów postępowanie toczy się przeciwko tobie, a nie jak wcześniej tylko „w sprawie”. Na tym etapie postępowania powinieneś mieć już mieć obrońcę. Ustanawiasz go sam – upoważnieniem na piśmie albo ustnie do protokołu organu prowadzącego postępowanie. Jedynie jeśli jesteś pozbawiony wolności, obrońcę może ustanowić inna osoba – np. członek twojej rodziny. Podobnie jest w przypadku oskarżonego.

Kodeks postępowania karnego nie nakłada na każdego podejrzanego czy oskarżonego obowiązku posiadania obrońcy, ale reguluje tzw. obronę obligatoryjną. W postępowaniu karnym zarówno podejrzany jak i oskarżony musi mieć obrońcę jeśli jest nieletni, niemy, głuchy, niewidomy, zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności, a także wtedy, gdy zdaniem sądu pomoc obrońcy jest konieczna ze względu na okoliczności utrudniające obronę. Ponadto, jako oskarżony musisz mieć obrońcę, jeśli postępowanie toczy się przed sądem okręgowym jako sądem pierwszej instancji i zarzuca ci się zbrodnię lub jesteś pozbawiony wolności. W przypadku obrony obligatoryjnej możesz sam ustanowić dla siebie obrońcę, gdy jednak tego nie zrobisz, prezes sądu właściwego do rozpoznania sprawy wyznaczy ci obrońcę z urzędu.

Jeżeli nawet nie zachodzą przesłanki do obrony obligatoryjnej, ustanowienie obrońcy zwiększy twoje szanse na pomyślne zakończenie sprawy. Jeżeli nie stać cię na obrońcę, możesz żądać wyznaczenia obrońcy z urzędu przez sąd. Musisz jednak wykazać, że nie jesteś w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i swojej rodziny. Pamiętaj, że obrońca może działać tylko na Twoją korzyść. Niezależnie od tego masz prawo osobistego udziału w czynnościach postępowania obok obrońcy.

Jeżeli jesteś podejrzany oznacza to, że organy ścigania prowadzą dopiero postępowanie przygotowawcze. Sam fakt postawienia ci zarzutów nie przesądza jednak o twojej winie! Ustanowienie obrońcy zwiększy Twoje szanse na to, że postępowanie zakończy się na tym etapie, bez skierowania do sądu aktu oskarżenia. Jeżeli nawet do tego dojdzie, odpowiednie przygotowanie do obrony zwiększy Twoje szanse na uzyskanie korzystnego rozstrzygnięcia. Jeżeli natomiast zostałeś już oskarżony, sprawa jest poważna, a pomoc obrońcy jest niezbędna. Pamiętaj, podjęcie odpowiednich działań pozwoli ci uniknąć błędów, które mogą mieć ogromny wpływ na wyrok sądu a nawet zadecydować o twojej przyszłości.